Ortodoncja

Ortodoncja to dziedzina stomatologii zajmująca się profilaktyką i leczeniem wad zgryzu oraz wad szczękowo-twarzowych u dzieci, młodzieży i dorosłych.

Leczenie ortodontyczne a wiek pacjenta

Nie ma ściśle określonego przedziału wiekowego, w którym prowadzi się leczenie ortodontyczne.

Do ortodonty najczęściej trafiają dzieci w wieku 6-12 lat. Współczesne metody pozwalają jednak na skuteczne leczenie ortodontyczne także osób dorosłych. Leczenie ortodontyczne służy nie tylko uzyskaniu pięknego uśmiechu, ale również pozwala zachować zdrowe zęby a dzięki temu zapewnia nam dobre samopoczucie. W wielu przypadkach planując piękny zdrowy uśmiech, to ortodoncja jest wstępnym etapem leczenia przed uzupełnieniem ewentualnych braków w uzębieniu implantami i leczeniem protetycznym

Objawy wskazujące na potrzebę konsultacji ortodontycznej:

  • nieprawidłowe uszeregowanie zębów: stłoczenia, obroty lub szpary między zębami

  • oddychanie ustami lub stale otwarte usta
  • wada wymowy
  • asymetria w rysach twarzy

  • przedwczesna utrata zębów mlecznych

  • szkodliwe nawyki (np. ogryzanie paznokci, ołówków, ssanie palca)

  • zgrzytanie zębami
  • ścieranie się zębów

  • odsłanianie się szyjek zębów

Etapy leczenia:

  1. wstępna konsultacja – badanie pacjenta z pobraniem wycisków na modele diagnostyczne, wykonanie zdjęć RTG i fotografii wewnątrz- i zewnątrzustnych

  2. ustalenie planu leczenia

  3. założenie aparatu ortodontycznego

  4. wizyty kontrolne, średnio raz w miesiącu

  5. zdjęcie aparatu po usunięciu wady

  6. utrzymanie efektów leczenia, tzw. retencja

Wyróżniamy dwa rodzaje aparatów:

  • Aparaty ruchome – zaleca się dla dzieci między 4 a 12 rokiem życia, w trakcie wymiany zębów mlecznych na stałe. Aparat taki zbudowany jest z akrylowej płytki z klamrami i łukami z drutu. Jest on wyjmowany z ust i zaleca się jego noszenie kilkanaście godzin w ciagu doby.

  • Aparaty stałe – zaleca się dla młodzieży i dorosłych, do zębów stałych. Pozwalają one na korygowanie wad znacznie poważniejszych niż przy zastosowaniu aparatów ruchomych. Zbudowany jest on z zamków i pierścieni, które przykleja się do zębów. Do zamków mocowany jest sprężysty drut, który wywierając stałą i precyzyjnie ustaloną siłę powoduje ustawienie zębów do prawidłowego połozenia. Wśród aparatów stałych rozróżniamy: aparaty z zamkami ceramicznymi, kryształowymi i metalowymi.

Leczenie aparatem stałym trwa 1,5 do 2 lat, lub dłużej w przypadku skomplikowanych i zaawansowanych wad. Przed założeniem aparatów stałych wszystkie zęby muszą być wyleczone z ubytków oraz powinien być usunięty ewentualny kamień nazębny. W okresie leczenia pacjent przychodzi na konieczne, comiesięczne wizyty kontrolne. Niezgłaszanie się terminowo na wizyty kontrolne może spowodować przedłużenie czasu leczenia, a także uzyskanie gorszych rezultatów leczenia ortodontycznego. W celu utrzymania efektów leczenia ortodontycznego po zdjęciu aparatu stałego pacjent otrzymuje aparat retencyjny w postaci płytki na górną szczękę, którą zakłada początkowo na noc i na 3-4 godziny w ciągu dnia. Częstotliwość noszenia tej płytki sukcesywnie się zmniejsza. Inną możliwością utrzymania efektu prawidłowo ustawionych zębów jest przyklejenie na stałe od strony języka cienkiego drutu. Najczęściej zakłada się go w żuchwie lecz czasem również w szczęce górnej jeśli pozwala na to układ zagryzania przednich zębów.